Skip to main content

THAY ĐỔI CÁCH SUY NGHĨ LIỆU CÓ KHÓ?

Kể từ khoảng 10 tuổi năm 1980, tôi đã bắt đầu quan tâm đến sáng tạo khi tình cờ tiếp cận được với bộ tài liệu khá dày - lúc đó còn đang ở dạng đánh máy chữ - môn học Phương pháp luận sáng tạo TRIZ của thầy Phan Dũng. Kể từ đó, tôi đã xây dựng cho mình một niềm tin mãnh liệt rằng: Mọi thứ đều có thể thay đổi để tốt hơn so với hiện trạng. Lúc nào cũng có cách cải tiến hết, quan trọng là MÌNH có tìm ra cách hay không. Cùng thời gian này tôi đã xây cho mình nhiều niềm tin, thói quen mà tôi thấy đã giúp ích cho tôi rất nhiều trong cả cuộc đời về sau này như:

- Tin rằng mọi người (bao gồm chính mình) đều có thể sai, vì thế cần kiểm chứng các khẳng định, kết luận. Kể cả tốt rồi, ổn rồi, nhưng LUÔN có cách khác tốt hơn, vì thế luôn tìm hiểu và học tập không ngừng.

- Luôn tò mò tìm hiểu tại sao, tại sao, tại sao, đào sâu vấn đề. Rất nhiều lần chỉ từ 1 câu trong 1 cuốn sách, tôi đã đào ra được cả “mỏ vàng” thông tin giúp cho công việc của mình và giúp cho nhiều người khác.

THAY ĐỔI CÁCH SUY NGHĨ LIỆU CÓ KHÓ?


- Tìm cách đo lường kết quả bằng nhiều góc nhìn khác nhau. Lúc trước, tôi thích đo lường bằng hiệu quả bán hàng, đơn giản vì con số này DỄ đo, và dễ thuyết phục hơn. Sau này tôi đã đổi sang những cách đo thú vị và hiệu quả hơn rất nhiều: Đo lường hành vi. Tôi dự đoán cách mà mọi người sẽ phản ứng với điều mình đưa ra và nếu phản ứng không đúng như mong đợi, tôi điều chỉnh mình cho đến lúc nhận được phản hồi đúng ý.

Một trong những điều tôi luôn quan tâm là làm sao thay đổi được suy nghĩ của chính mình và thay đổi suy nghĩ của người khác để sáng tạo ra những giá trị mới. Tôi đã từng làm quen rất nhiều phương pháp khác ngoài TRIZ về tư duy như:

- Brainstorming, brainwriting. Mục tiêu ví dụ: Làm sao có 100 ý tưởng trong vòng 1 giờ?

- 6 cái mũ tư duy của De Bono: Làm sao có 6 hướng tâm lý, cảm xúc khác nhau (Hào hứng, Bi quan, Thực tế, Quản lý...) về cùng một vấn đề và mọi người có chung các hướng này CÙNG MỘT LÚC?

- Mindmap: Làm sao hình ảnh hóa được nội dung chúng ta đang tư duy?

- Back of the Napkin của Dan Roam: Làm sao tư duy bằng hình ảnh chỉ trên mặt sau của của một mảnh giấy nhỏ?

- Design Sprint: Làm sao giải một bài toán LỚN cho doanh nghiệp chẳng hạn THIẾT KẾ và CHẠY THỬ con robot phục vụ trong khách sạn, hoặc làm sao thể hiện được TRẢI NGHIỆM của tiệm cafe lên web online chỉ trong vòng 5 ngày?

- GROW của Mastermind Peer Coaching do anh Lâm Bình Bảo giới thiệu cho CLB Quản trị & Khởi nghiệp: Làm sao 10-15 người đồng cấp (đều là chủ doanh nghiệp hoặc các nhà quản lý) tập trung toàn lực giải 1 bài toán của 1 bạn trong nhóm và đưa ra càng nhiều hướng giải có giá trị càng tốt chỉ trong vòng chưa tới 1 giờ.

Tất cả những phương pháp trên đều tuyệt vời và theo quan điểm cá nhân tôi cần được đưa vào chương trình phổ thông để chúng ta học từ bé. Đáng tiếc là điều đó chưa thành hiện thực.

Khoảng 1 năm gần đây, tôi nhận ra rằng tất cả mọi bài toán về thay đổi hành vi của con người đều có lời giải bằng LUẬT CHƠI và từ đó tôi chú ý quan sát, nghiên cứu và điều chỉnh cách mình và mọi người “chơi” với nhau để đạt hiệu quả cao nhất cho cả 2 bên.

KHI CHÚNG TA CÓ LUẬT CHƠI ĐÚNG HƯỚNG, NGƯỜI TA SẼ “CHƠI” THEO ĐÚNG HÀNH VI MÀ CHÚNG TA MONG MUỐN NGAY LẬP TỨC. Trong trường hợp của bài viết này, đó là:
- tập trung,
- buông bỏ định kiến,
- tin tưởng, chia sẻ, trung thực, thẳng thắn
- không sợ hãi, yêu thương, cảm thông và thấu hiểu người khác
- kích hoạt não nhìn từ nhiều góc nhìn mới,
- phối hợp đồng đội,
- sáng tạo giải pháp mới chúng ta chưa quen thuộc
- giải quyết vấn đề,
- lựa chọn và thực thi
...

Trong 3 tháng vừa qua, tôi đã có rất nhiều trải nghiệm tuyệt vời, đỉnh cao khi cùng những người bạn của mình giải bài toán của họ, đôi lúc tôi dùng cách trực tiếp và giải trong vòng 1 giờ, đôi lúc tôi đi đường vòng và mất cả 1 ngày để giúp họ tự giác ngộ. Tất cả các phương pháp tôi sử dụng, trải nghiệm và đạt được những kết quả giá trị đều bắt nguồn từ sự thấu hiểu sâu sắc về hành vi con người, từ đó thiết kế ra luật, các bước cần thiết để đi từ bài toán đang có vẻ như “không thể giải nổi” từng bước lộ ra không chỉ 1 hướng giải mà còn có vô vàn hướng giải. Tôi cùng với mọi người đã học được nhiều qua những trải nghiệm đó và chính tôi cũng đang sử dụng để cải tiến, sửa đổi cách làm việc của mình.

TẠI SAO ĐỐI VỚI PHẦN LỚN MỌI NGƯỜI SÁNG TẠO GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DƯỜNG NHƯ RẤT KHÓ VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NÊU TRÊN TUYỆT VỜI RA SAO?

XIN HẸN BẠN TRONG CÁC BÀI VIẾT SAU!


Xem thêm: SỨC MẠNH CỦA CÁC MỐI QUAN HỆ MẠNH

Trần Xuân Hải
loading...

Popular posts from this blog

Hướng dẫn sử dụng điếu cày cho người mới lần đầu tập hút thuốc lào

Chiếc điếu cày không còn đơn thuần chỉ là chiếc điếu cày dùng để hút thuốc lào nữa, mà nó còn thực sự là một tác phẩm nghệ thuật của những nghệ nhân thủ công truyền thống tại vùng quê xứ Thanh -  Thanh Hoá. Mà họ đã mày mò, tìm tòi, nghiên cứu những kiểu dáng điếu cày, kỹ thuật làm điếu cày sao cho đẹp, hút thuốc lào sao cho ngon, nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu hút hít thuốc lào của các anh em gần xa.

Hơn nữa cả thế giới đang cấm thuốc lá nhưng không thể cấm thuốc lào, và chiếc điếu cày sẽ còn theo chân chúng ta lâu dài trong xã hội hiện đại văn minh hôm nay. Để quá trình sử dụng điếu cày được đạt chuẩn mình xin lưu ý mấy điểm qua bài viết hướng dẫn sử dụng điếu cày sau đây:


1. Sau khi mua điếu cày về, anh em nên đổ nước vào điếu và cho thêm vài ba hạt muối trắng, xúc điếu và hút một thời gian để thuốc nhanh dậy mùi.

2. Vậy để làm sao để điếu lên nước đẹp? Để bảo quản điếu tốt và nhanh lên nước đẹp, mỗi ngày, buổi tối trước khi ngủ anh em nên dùng vải màn, nhỏ một giọt dầu ăn và la…

LÀM MÀU - MAKE COLOUR - INDIAN

Làm màu là gì? Làm màu hay các bạn trẻ hay gọi vui là "make colour" ( theo tiếng anh ) là việc màu mè hóa hình thức lên để thuyết phục người khác. Bây giờ bạn đã hiểu từ "làm màu" mà các bạn bè mình hay dùng để nói mình hoặc người khác chưa?

Kỹ năng này rất cần trong kinh doanh, mà chỉ làm màu cho sản phẩm thôi nhé, nhưng hãy nhớ là phải dựa hoàn toàn vào "chất" thực sự rồi hẵng làm. Làm cho kỳ vọng người ta cao vút rồi người ta không thỏa mãn người ta sẽ INDIAN cho đấy ( INDIAN nghĩa là I Never Do It AgaiN, xin lỗi mấy bạn Ấn Độ).



Còn trong cuộc sống, người với người thì không cần phải làm màu đâu, có gì nói nấy là tuyệt nhất. Vì con người nhạy cảm lắm, nhìn qua là người ta cảm giác được mình nói thật hay nói quá rồi. Cố làm gì.

Chân thành mà đến với nhau, đỡ mất thời gian, mất công sức, mất tình cảm. Con người ai cũng bình đẳng, chẳng ai hơn ai kém ai cả, vậy mới yêu thương được nhau và hạnh phúc nha.

Đừng "đến với nhau một lần mà ánh mắt bao ngại …

Hiểu thế nào về tư duy chiến lược?

Ta thường nghe nói tư duy chiến lược (strategic thinking). Hiểu về nó thế nào? Nếu tìm tòi trên mạng, ta sẽ thấy một "rừng" câu trả lời; và ta càng tìm, sẽ càng thấy rối. Tôi diễn giải một cách "bình dân" thế này cho mọi người tham khảo nhé!


Hai từ chiến lược (strategy), bản thân nó đã bao hàm ý nghĩa dài hạn (long term), lớn lao (không phải vụn vặt); là một sự lựa chọn (choice) chủ động (proactive) và có cơ sở từ những quyết định hệ trọng (khác với chiến thuật). Và tư duy chiến lược không gì khác hơn là cách suy nghĩ, cách tư duy hướng đến những mục tiêu lớn lao, dài hạn, và có sơ sở vững chắc, dựa vào những phân tích khoa học, bao quát, đầy đủ, bằng những công cụ phù hợp để đưa ra những quyết định mang tầm chiến lược. Tư duy chiến lược không phải để phán đoán tương lai mà là để HOẠCH ĐỊNH TƯƠNG LAI trên cơ sở phán đoán những diễn biến có thể xảy ra trong tương lai.

Muốn rèn luyện tư duy chiến lược, ta phải rèn luyện khá nhiều thứ. Trước hết, phải có một tầm nhìn …

Câu chuyện về quản lý thời gian của Bill Clinton

Nhiều người thành công nói việc chia mục tiêu của họ thành từng bước nhỏ. Đầu tiên, họ phải xác định mục tiêu quan trọng nhất. Sau đó, họ chia nhỏ mục tiêu của họ thành những bước hành động. Nhiều người thành công nói rằng, mỗi ngày họ đều làm việc gì đó phục vụ cho mục tiêu cuối cùng của họ.


Trong cuốn tự truyện My life của mình, cựu tổng thống Bill clinton tiết lộ rằng khi tốt nghiệp trường luật, ông có đọc một cuốn sách hướng dẫn " Làm thế nào để quản lý thời gian và cuộc sống của bạn" . Đó là lúc ông ưu tiên cho những mục tiêu của đời mình.

"Điểm chính của quyển sách ấy là tầm quan trọng của việc nêu ra những mục tiêu trong cuộc đời: Ngắn, trung và dài hạn. Sau đó phân loại những mục tiêu đó theo tầm quan trọng của chúng, trong đó nhóm A là quan trọng nhất, tiếp theo là nhóm B, sau cùng là nhóm C; tiếp theo bên dưới mỗi mục tiêu, hãy liệt kê ra những hành động cần làm để đạt được mục tiêu đó... Tôi vẫn nhớ danh sách nhóm A. Tôi muốn trở thành một người tốt, có cuộc …

Mục đích cuối cùng của doanh nghiệp là gì?

Tôi đã đặt câu hỏi này cho nhiều doanh chủ. Đa số trả lời (một cách thật thà) là tìm kiếm LỢI NHUẬN. Các giám đốc tài chính (và nhiều chuyên gia tài chính) cũng thường nói vậy. Các giám đốc chức năng khác cũng thường trả lời na ná - làm gì làm, cũng phải có lời, chứ hổng lẽ làm cho lỗ? Sự tranh cãi giữa giám đốc marketing và giám đốc tài chính cũng thường xoay quanh chuyện lời lỗ. Giám đốc tài chính luôn nhìn vào dòng cuối cùng (bottom line), tức dòng lợi nhuận sau thuế để đánh giá mọi hoạt động marketing; và trong nhiều trường hợp, các chương trình marketing bị ách tắc vì 2 chữ profit (lợi nhuận) mà giám đốc tài chính sử dụng như bảo bối để nắm quyền "phủ quyết".


Ít ai hiểu được mục đích cuối cùng của doanh nghiệp KHÔNG PHẢI LÀ LỢI NHUẬN, tức không phải lấy doanh thu trừ chi phí xem còn lại bao nhiêu. Có lợi nhuận, nhưng giá trị cổ phiếu không tăng thì sao? Có nhiều công ty không có lời, thậm chí báo cáo lỗ, nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng. Nếu là cổ đông, tức những đồng sở hữu…