Skip to main content

Bạn có được sinh ra để làm doanh nhân?

Tôi xuất thân từ dân kinh tế học, chuyên nghiên cứu các lý thuyết kinh tế, các vấn đề vĩ mô, chính sách… còn đối với kinh doanh gần như là người ngoại đạo. Từ khi tham gia vào group tôi đã học hỏi được rất nhiều từ những doanh nhân, chuyên gia với những kiến thức thực tế và hữu ích về kinh doanh. Để đóng góp thêm cho hoạt động của group, tôi mong được chia sẻ những kiến thức kinh tế học ứng dụng trong kinh doanh và tài chính khởi nghiệp cho các bạn trong nhóm. Những kiến thức này hơi mang tính “học thuật”, mong rằng sẽ giúp các bạn trong nhóm có thêm nền tảng vững chắc về kinh tế và tài chính trong hành trang của mình.

Bạn có được sinh ra để làm doanh nhân?


Có lẽ bất kỳ ai trong chúng ta trước khi khởi nghiệp đều tự hỏi: “MÌNH CÓ ĐƯỢC SINH RA ĐỂ LÀM DOANH NHÂN KHÔNG?” Bất kỳ ai cũng có thể trở thành doanh nhân nhưng để trở thành doanh nhân có cần những tố chất bẩm sinh nào không? Bài viết này chỉ thảo luận hai góc độ: thái độ của một người đối với tiền và rủi ro.

Tiền thì ai cũng thích, nhưng mức độ thì khác nhau. Khi thu nhập là 1 triệu, có thêm 1 triệu thì vô cùng hạnh phúc. Khi thu nhập là 10 triệu, có thêm 1 triệu thì vẫn rất sung sướng. Nhưng thu nhập là 100 triệu, có thêm một triệu chắc không thích nhiều nữa. Còn thu nhập là 1 tỷ thì có lẽ có thêm 1 triệu không có nhiều ý nghĩa lắm. Nếu bạn cũng nghĩ như vậy thì bạn thuộc tuýp người “không thích tiền lắm”. Khi bạn càng có nhiều tiền, việc kiếm thêm tiền sẽ càng ít ý nghĩa đối với bạn. Trên đồ thị, bạn chính là người B: khi tiền càng tăng, hữu dụng của tiền đối với bạn sẽ tăng chậm dần và dần nằm ngang. (Hữu dụng – utility: lợi ích mà bạn cảm nhận được khi sở hữu một số tiền nhất định). Khi đã “đủ giàu”, có lẽ bạn sẽ không tập trung vào việc kiếm tiền nữa mà tập trung vào những khía cạnh khác của cuộc sống nhiều hơn: văn hóa, nghệ thuật, du lịch, gia đình, sức khỏe, hoạt động xã hội, môi trường…

Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao nhiều doanh nhân đã rất giàu rồi nhưng vẫn không ngừng làm việc, không ngừng kiếm tiền? Ngay cả ở Việt Nam cũng đã có những doanh nhân “tỉ đô”, nếu chỉ thuần túy là kiếm tiền cho nhu cầu sử dụng thì tiền của họ đủ xài nhiều đời rồi, còn nỗ lực làm gì nữa? Nếu bạn cũng không bao giờ thấy đủ giàu cả thì có thể bạn là người “rất thích tiền”, nghĩa là có tiền càng nhiều tiền thì bạn càng thích. Trên đồ thị, đường tổng hữu dụng của bạn là đường A. Đường này ngày càng dốc lên khi có nhiều tiền nên không bao giờ bạn cảm thấy “đủ tiền” cả. Và bạn vẫn giữ được động lực mạnh mẽ để tiếp tục kiếm thêm tiền bất kể mình đã giàu đến mức độ nào.

Một điều đặc biệt thú vị mà tôi khám phá ra, ai càng thích tiền thì càng “thích rủi ro” và người không thích tiền lắm thì lại “sợ rủi ro”. Nghe tới rủi ro, theo phản xạ chúng ta nghĩ tới những điều tệ hại như thất bại, thua lỗ, đóng cửa công ty, mất tiền… nhưng thực tế rủi ro chỉ thể hiện mức độ không chắc chắn trong kết quả của một phương án. Ví dụ, khi bạn có 100 triệu bạn có thể chọn gửi ngân hàng, gần như chắc chắn bạn sẽ nhận được tiền lãi (vd: 7%/năm) là 7 triệu nên đây là phương án không có rủi ro. Còn nếu bạn dùng số tiền này để mở quán cà phê thì sẽ có nhiều khả năng có thể xảy ra với xác suất khác nhau. Vd: có khả năng là bạn lời 20, 30, 40 triệu/tháng mà cũng có thể là lời ít hơn: 10, 5 triệu/tháng, cũng có thể bạn hòa vốn hoặc bị lỗ… Vì có nhiều khả năng khác nhau có thể xảy ra nên phương án này có mức độ rủi ro cao hơn phương án gửi ngân hàng.

Người sợ rủi ro có xu hướng né tránh rủi ro. Trong trường hợp đối mặt với rủi ro, họ chấp nhận bỏ tiền ra để một bên khác gánh giùm rủi ro. Ví dụ: mua bảo hiểm cho rủi ro – đây chính là cơ sở cho sự tồn tại của ngành bảo hiểm. Còn người thích rủi ro thì sẵn lòng bỏ tiền để được tham gia vào tình huống rủi ro: cá độ, đánh bạc, mua Vietlot… Điều này có vẻ như khá tiêu cực nhưng chính khả năng chấp nhận rủi ro mới giúp cho một người dám bỏ tiền ra đầu tư hay kinh doanh – những phương án luôn có độ rủi ro cao – để mong thu lại mức lợi nhuận cao hơn. Có một nguyên tắc bất di bất dịch trong kinh tế: lợi nhuận cao luôn đi với rủi ro cao.

Đến đây thì chắc bạn đã thấy được ai mới là người thích hợp để làm doanh nhân: đó chính là người “thích tiền” và “thích rủi ro”. Việc thích tiền tạo cho họ động lực mạnh mẽ để nỗ lực mở rộng kinh doanh, gia tăng lợi nhuận bất kể đã giàu đến mức nào. Ngoài ra, họ cũng dám chấp nhận rủi ro để tìm kiếm những phương án kinh doanh hay đầu tư có thể mang lại lợi nhuận cao hơn. Nhiều khả năng là họ sẽ thất bại, nhưng họ sẽ học hỏi từ thất bại và tiếp tục làm lại. Khi thành công thì giá trị họ đạt được có thể cao hơn nhiều so với khoản thua lỗ trong các thương vụ thất bại.

Còn những người “không thích tiền lắm” thì sao? Nếu bạn cảm thấy đó là mình thì không việc gì phải buồn. Bạn vẫn hoàn toàn có thể kinh doanh hay đầu tư để kiếm tiền, và khi đã “đủ giàu” thì bạn có thể không cần tập trung vào việc kiếm tiền nữa mà tận hưởng cuộc sống và làm những gì mình thích. Và một xã hội không thể nào toàn là những doanh nhân mà có rất nhiều vị trí, công việc cho những người khác. Mỗi người sẽ được sinh ra với tài năng, đam mê khác nhau để thực hiện các vai trò, chức năng khác nhau trong xã hội. Chúng ta chỉ cần làm đúng điều mình được sinh ra để làm và sống trọn vẹn là đã quá đủ rồi.


Đọc thêm:   Hãy Tin, Hãy Bắt Đầu, Và Bạn Sẽ Trở Thành

Nguyễn Văn Thảo – MPP Chương trình Fulbright.
loading...

Popular posts from this blog

Hướng dẫn sử dụng điếu cày cho người mới lần đầu tập hút thuốc lào

Chiếc điếu cày không còn đơn thuần chỉ là chiếc điếu cày dùng để hút thuốc lào nữa, mà nó còn thực sự là một tác phẩm nghệ thuật của những nghệ nhân thủ công truyền thống tại vùng quê xứ Thanh -  Thanh Hoá. Mà họ đã mày mò, tìm tòi, nghiên cứu những kiểu dáng điếu cày, kỹ thuật làm điếu cày sao cho đẹp, hút thuốc lào sao cho ngon, nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu hút hít thuốc lào của các anh em gần xa.

Hơn nữa cả thế giới đang cấm thuốc lá nhưng không thể cấm thuốc lào, và chiếc điếu cày sẽ còn theo chân chúng ta lâu dài trong xã hội hiện đại văn minh hôm nay. Để quá trình sử dụng điếu cày được đạt chuẩn mình xin lưu ý mấy điểm qua bài viết hướng dẫn sử dụng điếu cày sau đây:


1. Sau khi mua điếu cày về, anh em nên đổ nước vào điếu và cho thêm vài ba hạt muối trắng, xúc điếu và hút một thời gian để thuốc nhanh dậy mùi.

2. Vậy để làm sao để điếu lên nước đẹp? Để bảo quản điếu tốt và nhanh lên nước đẹp, mỗi ngày, buổi tối trước khi ngủ anh em nên dùng vải màn, nhỏ một giọt dầu ăn và la…

LÀM MÀU - MAKE COLOUR - INDIAN

Làm màu là gì? Làm màu hay các bạn trẻ hay gọi vui là "make colour" ( theo tiếng anh ) là việc màu mè hóa hình thức lên để thuyết phục người khác. Bây giờ bạn đã hiểu từ "làm màu" mà các bạn bè mình hay dùng để nói mình hoặc người khác chưa?

Kỹ năng này rất cần trong kinh doanh, mà chỉ làm màu cho sản phẩm thôi nhé, nhưng hãy nhớ là phải dựa hoàn toàn vào "chất" thực sự rồi hẵng làm. Làm cho kỳ vọng người ta cao vút rồi người ta không thỏa mãn người ta sẽ INDIAN cho đấy ( INDIAN nghĩa là I Never Do It AgaiN, xin lỗi mấy bạn Ấn Độ).



Còn trong cuộc sống, người với người thì không cần phải làm màu đâu, có gì nói nấy là tuyệt nhất. Vì con người nhạy cảm lắm, nhìn qua là người ta cảm giác được mình nói thật hay nói quá rồi. Cố làm gì.

Chân thành mà đến với nhau, đỡ mất thời gian, mất công sức, mất tình cảm. Con người ai cũng bình đẳng, chẳng ai hơn ai kém ai cả, vậy mới yêu thương được nhau và hạnh phúc nha.

Đừng "đến với nhau một lần mà ánh mắt bao ngại …

Hiểu thế nào về tư duy chiến lược?

Ta thường nghe nói tư duy chiến lược (strategic thinking). Hiểu về nó thế nào? Nếu tìm tòi trên mạng, ta sẽ thấy một "rừng" câu trả lời; và ta càng tìm, sẽ càng thấy rối. Tôi diễn giải một cách "bình dân" thế này cho mọi người tham khảo nhé!


Hai từ chiến lược (strategy), bản thân nó đã bao hàm ý nghĩa dài hạn (long term), lớn lao (không phải vụn vặt); là một sự lựa chọn (choice) chủ động (proactive) và có cơ sở từ những quyết định hệ trọng (khác với chiến thuật). Và tư duy chiến lược không gì khác hơn là cách suy nghĩ, cách tư duy hướng đến những mục tiêu lớn lao, dài hạn, và có sơ sở vững chắc, dựa vào những phân tích khoa học, bao quát, đầy đủ, bằng những công cụ phù hợp để đưa ra những quyết định mang tầm chiến lược. Tư duy chiến lược không phải để phán đoán tương lai mà là để HOẠCH ĐỊNH TƯƠNG LAI trên cơ sở phán đoán những diễn biến có thể xảy ra trong tương lai.

Muốn rèn luyện tư duy chiến lược, ta phải rèn luyện khá nhiều thứ. Trước hết, phải có một tầm nhìn …

Câu chuyện về quản lý thời gian của Bill Clinton

Nhiều người thành công nói việc chia mục tiêu của họ thành từng bước nhỏ. Đầu tiên, họ phải xác định mục tiêu quan trọng nhất. Sau đó, họ chia nhỏ mục tiêu của họ thành những bước hành động. Nhiều người thành công nói rằng, mỗi ngày họ đều làm việc gì đó phục vụ cho mục tiêu cuối cùng của họ.


Trong cuốn tự truyện My life của mình, cựu tổng thống Bill clinton tiết lộ rằng khi tốt nghiệp trường luật, ông có đọc một cuốn sách hướng dẫn " Làm thế nào để quản lý thời gian và cuộc sống của bạn" . Đó là lúc ông ưu tiên cho những mục tiêu của đời mình.

"Điểm chính của quyển sách ấy là tầm quan trọng của việc nêu ra những mục tiêu trong cuộc đời: Ngắn, trung và dài hạn. Sau đó phân loại những mục tiêu đó theo tầm quan trọng của chúng, trong đó nhóm A là quan trọng nhất, tiếp theo là nhóm B, sau cùng là nhóm C; tiếp theo bên dưới mỗi mục tiêu, hãy liệt kê ra những hành động cần làm để đạt được mục tiêu đó... Tôi vẫn nhớ danh sách nhóm A. Tôi muốn trở thành một người tốt, có cuộc …

SALES KHÔNG PHẢI LÀ CỐ BÁN ĐƯỢC HÀNG

Hôm qua tôi có cuộc họp với khách hàng. Họ đang kinh doanh lĩnh vực cung cấp dịch vụ sửa chữa bảo hành máy tính và kinh doanh thiết bị văn phòng. Họ chia sẻ với tôi “hiện các chiến dịch chạy marketing dù tiếp cận được  khách hàng, nhưng tỉ lệ chốt sales thành công rất thấp. Đội ngũ sales thiếu trách nhiệm, làm việc thiếu tập trung và không hoàn thành chỉ tiêu KPI.” 
Tôi nói họ cho tôi gặp toàn bộ sales để xem có thể giúp họ tìm ra nguyên nhân và giải pháp không. Thế là 8 nhân viên sales của cty chị xuất hiện với đội hình nam thanh nữ tú hoành tráng. Tôi hỏi các bạn ấy “Điều gì khiến các bạn không thể chốt sales khi đã tiếp cận được khách hàng?” 
Quân, 26 tuổi mới vào cty nhận việc được 6 tháng trả lời “Em đã cố gắng thuyết phục khách hàng rất nhiều nhưng họ từ chối hoặc im lặng.” 
Thanh Vy, cô nàng có ngoại hình nhất đội hình trả lời “em nghĩ sản phẩm của mình chưa hấp dẫn khách hàng, mình cần thêm khuyến mãi hay quà tặng cho khách để thu hút khách hàng.” 
Trọng, một nhân viên lâu năm trả …