Skip to main content

Nếu không thể là tốt nhất thì hãy là duy nhất

Michael E. Porter – “cha đẻ” của chiến lược cạnh tranh nói, các doanh nghiệp không nên chạy theo mục tiêu trở thành “tốt nhất” (best) mà hãy tìm kiếm cho mình con đường “duy nhất” (unique), tức độc đáo, khác biệt. Lời khuyên này là không mới . Chiến lược đại dương xanh của W. C. Kim và R. Mauborgne cũng đã có những phân tích rất sâu sắc về chiến lược cạnh tranh trong môi trường đại dương xanh nhằm tạo sự độc đáo, khác biệt, né tránh sự đối đầu trực diện để giành thắng lợi trong kinh doanh.

Nếu không thể là tốt nhất thì hãy là duy nhất

Lời khuyên này được thốt lên từ chính miệng của một chuyên gia về chiến lược tầm cỡ thế giới thực sự là cần thiết trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang vất vả, cật lực chạy theo cái “tốt nhất” một cách vô vọng.

Tuy nhiên, trong thực tế kinh doanh, đặc biệt là kinh doanh tại Việt Nam, cả “tốt nhất” và “duy nhất” đều không phải dễ dàng đạt được. Nếu “tốt nhất” được xem là vô nghĩa hoặc bất khả thi (vì tốt với nhóm khách hàng này, nhưng không hẳn là tốt đối với nhóm khách hàng kia); thì “duy nhất” cũng đòi hỏi sự nghiên cứu, sáng tạo rất cao về mặt ý tưởng, kèm theo sự đầu tư công sức, tiền của về mặt thực hiện.

Cái “duy nhất”, đương nhiên phải là cái mới, buộc phải đưa ra thử nghiệm nhiều lần trước khi triển khai thực hiện ở quy mô lớn. Chưa nói đến chuyện tốn kém chi phí cho việc thử nghiệm, nhiều khi, sự thất bại không nằm ở giai đoạn này mà lại nằm ở giai đoạn triển khai đại trà ở quy mô lớn. Khi đó, thiệt hại về tiền của, vật chất, uy tín đối với doanh nghiệp là không lường hết được.

Từng có doanh nghiệp kinh doanh phở rất nổi tiếng đi tìm sự độc đáo qua chuyện phát triển mặt hàng phở chay ngay trong hiệu phở mặn của mình. Ai bảo hình thức này không là độc đáo và “duy nhất”. Doanh nghiệp cũng bỏ nhiều công sức và chi phí ra làm nghiên cứu, phân tích. Kết quả nghiên cứu rất khả quan. Thế nhưng khi bắt tay vào triển khai rộng rãi thì lại gặp thất bại vì không mấy ai vào quán phở mà lại để ăn…chay.

Một doanh nghiệp khác tốn nhiều tỉ đầu tư vào dây chuyền sản xuất bia tươi đóng chai. Đây quả là một con đường độc đáo, có thể nói là “duy nhất”. “Đại dương” này chắc chắn là “xanh”, thậm chí “rất xanh”. Doanh nghiệp còn tốn nhiều tỉ đầu tư vào quảng cáo, tiếp thị, tung sản phẩm. Và rồi doanh nghiệp cũng thất bại vì nhiều lý do, ít nhất là cho đến thời điểm này. Nhiều triệu đô la đã biến mất cùng với sự “duy nhất”. Và còn nhiều những ví dụ tương tự như vậy nữa…

Rõ ràng, không thể bài bác lý thuyết cạnh tranh “duy nhất” của Michael E. Porter hay “Chiến lược đại dương xanh” của W. C. Kim và R. Mauborgne. Các lý thuyết này là hết sức đúng đắn về mặt…lý thuyết. Tuy vậy, trong thực tế, khi không thể là “tốt nhất” cũng chưa thể là “duy nhất”, không lẽ các doanh nghiệp đành bó tay? Nên chăng, doanh nghiệp hãy chọn con đường “ĐI THEO KẺ TỐT NHẤT VÀ LÀM THEO KẺ DUY NHẤT”, nhưng theo cách của mình. “Men theo luống cày” cũng là một chiến lược, được nhiều doanh nghiệp vận dụng thành công. Khi đã có người “cày” sẵn thành “luống”, việc đi “men” theo là điều không mấy khó khăn để “kiếm chút ít” và chờ cơ hội vượt lên.

Taxi là một ví dụ. Khi có một đại gia đi trước thành công trong lĩnh vực kinh doanh taxi, có doanh nghiệp “mon men” theo sau, bắt chước gần như y chang – cũng xe như vậy, nhóm khách hàng như vậy, giá cước gần như vậy…; chỉ khác chút đỉnh về màu sắc trang trí xe, cà vạt của lái xe… Thế nhưng kẻ mon men đi sau, bây giờ đã sánh ngang và đã vượt xa kẻ đi trước. Trong khi kẻ đi trước “bung” ra làm “tùm lum” mọi thứ - từ trường học, nhà thuốc…, kẻ “mon men” cứ thẳng một đường taxi và taxi. Và có vẻ như người bắt chước đã khá thành công, ít nhất là cho đến thời điểm này.

Nước trà đóng chai cũng là một ví dụ về chiến lược “men theo luống cày”. Khi một doanh nghiệp hàng đầu trong ngành giải khát ở Việt Nam tung ra một loại nước trà đóng chai và thành công, lập tức hàng loạt các tay “anh, chị” có “máu mặt” khác trong làng giải khác cũng tung ra những sản phẩm tương tự và cũng giành lấy đáng kể thị phần. Rõ ràng, ở đây, không ai là “tốt nhất”, cũng chẳng ai là “duy nhất”, thế nhưng mọi người đều sống được và tiếp tục phát triển.

Không “tốt nhất”, không “duy nhất”, chỉ cứ làm theo, nhưng làm “tốt hơn” cũng là một dạng chiến lược mà các doanh nghiệp có thể vận dụng khi còn trong tình trạng “liệu cơm, gắp mắm”. Trên thế giới này, có nhiều công ty thành công nhờ con đường “duy nhất”, nhưng cũng có hàng ngàn, hàng vạn công ty khác “ăn nên, làm ra” nhờ bắt chước, làm theo, cùng khai phá thị trường.




KHI THỊ TRƯỜNG ĐÃ BẢO HÒA, KẺ KHÁC BIỆT CÓ NHIỀU LỢI THẾ, NHƯNG KHI THỊ TRƯỜNG CÒN NHIỀU TIỀM NĂNG, CHƯA KHAI THÁC HẾT, nếu cứ lao theo tìm cái duy nhất, cái khác biệt, doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ cơ hội khai thác thị trường còn thừa của kẻ “duy nhất”. Mà việc khai thác “ăn theo” phần thừa này lại dễ dàng và tốn ít công sức hơn cả. Vậy thì, có nên làm hay không? Câu hỏi, đồng thời là câu trả lời.

Biết, hiểu, và vận dụng đúng lý thuyết là ba trạng thái khác nhau, ba mức độ khác nhau của người đi học. Rất mong các doanh nghiệp Việt sẽ tỉnh táo, “quay về với thực tại” để tìm lối đi dúng cho mình. Lối đi đúng là quan trọng bậc nhất, bất chấp lối đi đó là lối mòn mà người khác đã đi hay là lối đi “duy nhất”, “tốt nhất”.

Đọc thêm:  Khởi nghiệp muốn làm lớn và bền hãy đơn giản và tinh gọn

Tác giả:  Nguyễn Hữu Long




loading...



Popular posts from this blog

Hướng dẫn sử dụng điếu cày cho người mới lần đầu tập hút thuốc lào

Chiếc điếu cày không còn đơn thuần chỉ là chiếc điếu cày dùng để hút thuốc lào nữa, mà nó còn thực sự là một tác phẩm nghệ thuật của những nghệ nhân thủ công truyền thống tại vùng quê xứ Thanh -  Thanh Hoá. Mà họ đã mày mò, tìm tòi, nghiên cứu những kiểu dáng điếu cày, kỹ thuật làm điếu cày sao cho đẹp, hút thuốc lào sao cho ngon, nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu hút hít thuốc lào của các anh em gần xa.

Hơn nữa cả thế giới đang cấm thuốc lá nhưng không thể cấm thuốc lào, và chiếc điếu cày sẽ còn theo chân chúng ta lâu dài trong xã hội hiện đại văn minh hôm nay. Để quá trình sử dụng điếu cày được đạt chuẩn mình xin lưu ý mấy điểm qua bài viết hướng dẫn sử dụng điếu cày sau đây:


1. Sau khi mua điếu cày về, anh em nên đổ nước vào điếu và cho thêm vài ba hạt muối trắng, xúc điếu và hút một thời gian để thuốc nhanh dậy mùi.

2. Vậy để làm sao để điếu lên nước đẹp? Để bảo quản điếu tốt và nhanh lên nước đẹp, mỗi ngày, buổi tối trước khi ngủ anh em nên dùng vải màn, nhỏ một giọt dầu ăn và la…

LÀM MÀU - MAKE COLOUR - INDIAN

Làm màu là gì? Làm màu hay các bạn trẻ hay gọi vui là "make colour" ( theo tiếng anh ) là việc màu mè hóa hình thức lên để thuyết phục người khác. Bây giờ bạn đã hiểu từ "làm màu" mà các bạn bè mình hay dùng để nói mình hoặc người khác chưa?

Kỹ năng này rất cần trong kinh doanh, mà chỉ làm màu cho sản phẩm thôi nhé, nhưng hãy nhớ là phải dựa hoàn toàn vào "chất" thực sự rồi hẵng làm. Làm cho kỳ vọng người ta cao vút rồi người ta không thỏa mãn người ta sẽ INDIAN cho đấy ( INDIAN nghĩa là I Never Do It AgaiN, xin lỗi mấy bạn Ấn Độ).



Còn trong cuộc sống, người với người thì không cần phải làm màu đâu, có gì nói nấy là tuyệt nhất. Vì con người nhạy cảm lắm, nhìn qua là người ta cảm giác được mình nói thật hay nói quá rồi. Cố làm gì.

Chân thành mà đến với nhau, đỡ mất thời gian, mất công sức, mất tình cảm. Con người ai cũng bình đẳng, chẳng ai hơn ai kém ai cả, vậy mới yêu thương được nhau và hạnh phúc nha.

Đừng "đến với nhau một lần mà ánh mắt bao ngại …

Bữa cơm công nhân Samsung 22.000 đồng, 0 đồng và 11.000 đồng

Nhà máy Samsung Thái Nguyên SEVT có 62.000 người lao động. Mỗi ngày căng tin nấu 160.000 suất ăn cho 4 bữa. Có 1.000 đầu bếp và nhân viên phục vụ. Họ thuộc các nhà thầu cung cấp bữa ăn cho nhà máy.

Thực phẩm do dân trong vùng cung cấp và được các nhà thầu kiểm tra an toàn nghiêm ngặt. Cho tới nay, 8 năm với Samsung Bắc Ninh SEV và 3 năm với SEVT, dù phục vụ đông như vậy, chưa hề xảy ra sự cố ăn uống. SEVT yêu cầu nhân viên đánh giá việc phục vụ ăn uống sau từng bữa và mỗi ngày.
Mỗi bữa có 14 set thực đơn, có menu Hàn Quốc, có menu cho bà bầu, ngày Rằm và mùng 1 có món chay. Ai có nhu cầu có thể xin thêm nhiều hơn cho no. Nhân viên làm ca ngày được ăn bữa trưa. Nếu làm tăng ca được ăn thêm bữa tối. Từ Tổng giám đốc tới nhân viên đều ăn chung và ăn thực đơn như nhau. Trong căng tin có bàn để sẵn hoa mừng sinh nhật nhân viên trong ngày. Người có sinh nhật được nhà máy tặng hoa, bánh sinh nhật và một số món ăn, cũng như có nơi ngồi riêng để mời bạn bè.

Các bữa ăn được cung cấp miễn phí ch…

Hiểu thế nào về tư duy chiến lược?

Ta thường nghe nói tư duy chiến lược (strategic thinking). Hiểu về nó thế nào? Nếu tìm tòi trên mạng, ta sẽ thấy một "rừng" câu trả lời; và ta càng tìm, sẽ càng thấy rối. Tôi diễn giải một cách "bình dân" thế này cho mọi người tham khảo nhé!


Hai từ chiến lược (strategy), bản thân nó đã bao hàm ý nghĩa dài hạn (long term), lớn lao (không phải vụn vặt); là một sự lựa chọn (choice) chủ động (proactive) và có cơ sở từ những quyết định hệ trọng (khác với chiến thuật). Và tư duy chiến lược không gì khác hơn là cách suy nghĩ, cách tư duy hướng đến những mục tiêu lớn lao, dài hạn, và có sơ sở vững chắc, dựa vào những phân tích khoa học, bao quát, đầy đủ, bằng những công cụ phù hợp để đưa ra những quyết định mang tầm chiến lược. Tư duy chiến lược không phải để phán đoán tương lai mà là để HOẠCH ĐỊNH TƯƠNG LAI trên cơ sở phán đoán những diễn biến có thể xảy ra trong tương lai.

Muốn rèn luyện tư duy chiến lược, ta phải rèn luyện khá nhiều thứ. Trước hết, phải có một tầm nhìn …

Mục đích cuối cùng của doanh nghiệp là gì?

Tôi đã đặt câu hỏi này cho nhiều doanh chủ. Đa số trả lời (một cách thật thà) là tìm kiếm LỢI NHUẬN. Các giám đốc tài chính (và nhiều chuyên gia tài chính) cũng thường nói vậy. Các giám đốc chức năng khác cũng thường trả lời na ná - làm gì làm, cũng phải có lời, chứ hổng lẽ làm cho lỗ? Sự tranh cãi giữa giám đốc marketing và giám đốc tài chính cũng thường xoay quanh chuyện lời lỗ. Giám đốc tài chính luôn nhìn vào dòng cuối cùng (bottom line), tức dòng lợi nhuận sau thuế để đánh giá mọi hoạt động marketing; và trong nhiều trường hợp, các chương trình marketing bị ách tắc vì 2 chữ profit (lợi nhuận) mà giám đốc tài chính sử dụng như bảo bối để nắm quyền "phủ quyết".


Ít ai hiểu được mục đích cuối cùng của doanh nghiệp KHÔNG PHẢI LÀ LỢI NHUẬN, tức không phải lấy doanh thu trừ chi phí xem còn lại bao nhiêu. Có lợi nhuận, nhưng giá trị cổ phiếu không tăng thì sao? Có nhiều công ty không có lời, thậm chí báo cáo lỗ, nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng. Nếu là cổ đông, tức những đồng sở hữu…